የሃንግዙ ኑዙሁ የቴክኖሎጂ ግሩፕ ኩባንያ ሊሚትድ

በአገሪቱ ውስጥ የኮቪድ-19 ሕሙማንን ለማከም የሕክምና ኦክስጅን አቅርቦት እጥረት በመኖሩ፣ የህንድ የቴክኖሎጂ ተቋም ቦምቤይ (IIT-B) እንደ ኦክስጅን ጀነሬተር የተቋቋመውን ነባር የናይትሮጅን ፋብሪካ በማስተካከል በመላው ሕንድ የሚገኙ የናይትሮጅን ማመንጫዎችን ለመቀየር የሚያስችል የማሳያ ፋብሪካ አቋቁሟል።
በ IIT-B ላቦራቶሪ ውስጥ በፋብሪካው የሚመረተው ኦክስጅን ተፈትኖ በ3.5 ከባቢ አየር ግፊት ከ93-96% ንፁህ ሆኖ ተገኝቷል።
ከከባቢ አየር አየርን የሚወስዱ እና ኦክስጅንንና ናይትሮጅንን በመለየት ፈሳሽ ናይትሮጅን የሚያመነጩ የናይትሮጅን ማመንጫዎች በተለያዩ ኢንዱስትሪዎች ውስጥ ይገኛሉ፤ ከእነዚህም ውስጥ ዘይትና ጋዝ፣ ምግብና መጠጥ ይገኙበታል። ናይትሮጅን በተፈጥሮው ደረቅ ሲሆን የዘይትና የጋዝ ታንኮችን ለማጽዳትና ለማጽዳት በብዛት ጥቅም ላይ ይውላል።
የIIT-B የሜካኒካል ኢንጂነሪንግ ሊቀመንበር ፕሮፌሰር ሚሊንድ ኤትሪ ከታታ ኮንሰልቲንግ ኢንጂነሮች ሊሚትድ (TCE) ጋር በመሆን የናይትሮጅን ፋብሪካን በፍጥነት ወደ ኦክስጅን ፋብሪካ ለመቀየር የሚያስችል የፅንሰ-ሀሳብ ማረጋገጫ አቅርበዋል።
የናይትሮጅን ፋብሪካው በከባቢ አየር ውስጥ ያለውን አየር ለመምጠጥ፣ ቆሻሻዎችን ለማጣራት እና ከዚያም ናይትሮጅንን ለመመለስ የግፊት ስዊንግ አድሶርፕሽን (PSA) ቴክኖሎጂን ይጠቀማል። ኦክስጅን እንደ ተረፈ ምርት ወደ ከባቢ አየር ይመለሳል። የናይትሮጅን ፋብሪካው አራት ክፍሎችን ያቀፈ ነው፡- የመግቢያ የአየር ግፊትን ለመቆጣጠር መጭመቂያ፣ ቆሻሻዎችን ለማጣራት የአየር መያዣ፣ ለመለያየት የኃይል አሃድ እና የተነጠለው ናይትሮጅን የሚቀርብበት እና የሚከማችበት የቋት መያዣ።
የአትሪ እና የTCE ቡድኖች በPSA ክፍል ውስጥ ናይትሮጅን ለማውጣት የሚያገለግሉ ማጣሪያዎችን ኦክስጅንን ማውጣት በሚችሉ ማጣሪያዎች መተካት ሀሳብ አቅርበዋል።
“በናይትሮጅን ፋብሪካ ውስጥ የአየር ግፊቱ ቁጥጥር ይደረግበታል ከዚያም እንደ የውሃ ትነት፣ ዘይት፣ ካርቦን ዳይኦክሳይድ እና ሃይድሮካርቦኖች ካሉ ቆሻሻዎች ይጸዳል። ከዚያ በኋላ የተጣራው አየር ናይትሮጅን እና ኦክስጅንን ሊለዩ የሚችሉ የካርቦን ሞለኪውላዊ ወንፊት ወይም ማጣሪያዎች ባለው የPSA ክፍል ውስጥ ይገባል። ወንበሩን ኦክስጅንን ሊለይ በሚችል ወንፊት እንዲተካ እንመክራለን” ሲሉ በIIT-B የምርምር እና ልማት ዳይሬክተር የሆኑት ኤትሪ ተናግረዋል።
ቡድኑ በኢንስቲትዩቱ የማቀዝቀዣ እና የክሪዮጀኒክስ ላቦራቶሪ PSA ናይትሮጅን ፋብሪካ ውስጥ ያሉትን የካርቦን ሞለኪውላዊ ወንፊቶች በዜኦላይት ሞለኪውላዊ ወንፊቶች ተክቷል። የዜኦላይት ሞለኪውላዊ ወንፊቶች ኦክስጅንን ከአየር ለመለየት ያገለግላሉ። ተመራማሪዎቹ በመርከቡ ውስጥ ያለውን የፍሰት መጠን በመቆጣጠር የናይትሮጅን ፋብሪካውን ወደ ኦክስጅን ማምረቻ ፋብሪካ መቀየር ችለዋል። የከተማዋ PSA ናይትሮጅን እና የኦክስጅን ፋብሪካ አምራች የሆኑት ስፓንቴክ መሐንዲሶች በዚህ የሙከራ ፕሮጀክት ተሳትፈው በIIT-B ላይ ለግምገማ የሚያስፈልጉትን የእፅዋት ክፍሎች በብሎክ መልክ አስገብተዋል።
የሙከራ ፕሮጀክቱ በመላ አገሪቱ በሚገኙ የጤና ተቋማት ውስጥ ለሚከሰት አጣዳፊ የኦክስጅን እጥረት ፈጣን እና ቀላል መፍትሄዎችን ለማግኘት ያለመ ነው።
የTCE ማኔጂንግ ዳይሬክተር አሚት ሻርማ እንዲህ ብለዋል፡- “ይህ የሙከራ ፕሮጀክት አሁን ያለውን መሠረተ ልማት በመጠቀም አዲስ የድንገተኛ ጊዜ የኦክስጅን ምርት መፍትሄ አገሪቱ አሁን ያለውን ቀውስ እንዴት መቋቋም እንደምትችል ያሳያል።”
“እንደገና ለመገጣጠም ሶስት ቀናት ያህል ፈጅቶብናል። ይህ በጥቂት ቀናት ውስጥ በፍጥነት ሊጠናቀቅ የሚችል ቀላል ሂደት ነው። በመላ አገሪቱ የሚገኙ የናይትሮጅን ተክሎች ይህንን ቴክኖሎጂ ተጠቅመው እፅዋቶቻቸውን ወደ ኦክስጅን ተክሎች መቀየር ይችላሉ” ሲል ኤትሪ ተናግሯል።
ሐሙስ ጠዋት ይፋ የተደረገው የሙከራ ጥናት የብዙ ፖለቲከኞችን ትኩረት ስቧል። “ይህንን ጉዳይ በነባር የናይትሮጅን ፋብሪካዎች ውስጥ እንዴት ማሳደግ እና ተግባራዊ ማድረግ እንደሚቻል በማሃራሽትራ ውስጥ ብቻ ሳይሆን በመላ አገሪቱ ካሉ በርካታ የመንግስት ባለስልጣናት ፍላጎት አግኝተናል። በአሁኑ ጊዜ ነባር ፋብሪካዎች ይህንን ሞዴል እንዲቀበሉ ለመርዳት ሂደታችንን እያስተካከልን ነው” ሲሉ አትሬይ አክለዋል።